Endokrinoloji nedir?

İnsan vücudunda hormon salgılayan iç salgı bezlerinin aktiviteleri ve bunların hastalıkları ile ilgilenen tıp dalıdır. İç salgı bezleri, kan dolaşımına hormon adı verilen maddeleri salgılayarak, diğer organ aktivitelerini etkiler. Hormon üretimindeki bozukluklar önemli sağlık sorunlarına yol açar.

Endokrinoloji hangi hastalıklar ile ilgilenir?
En bilinen belli başlı ilgi alanları; diyabet (şeker hastalığı), tiroide (guatr), obezite (şişmanlık) ve osteoporoz (kemik erimesi) hastalıklarıdır. Bunlarla birlikte hirşutizm (tüylenme) ve adet düzensizliklerinin hormonal nedenleri ile ilgilenir.

• Diabetes Mellitus (Şeker hastalığı)
• Tiroid hastalıkları (Guatr, nodül veya kanserleri)
• Obezite (Şişmanlık)
• Polikistik Over hastalığı (Genç kadınlarda tüylenme ve adet düzensizlikleri)
• İnfertilite (Erkek ve kadınlarda kısırlık)
• Büyüme ve gelişme geriliği
• Erken veya gecikmiş ergenlik
• Böbrek üstü bezi hastalıkları (Hipertansiyon atakları, ciltte mor renkli çatlaklar, aşırı kilo alımı)
• Hipofizer hastalıklar (Memeden süt gelmesi, tümörler)
• Osteoporoz (Kemik erimesi)
• Lipid metabolizma bozuklukları (Kolesterol, trigliserid yüksekliği)

Diabetes Mellitus (Şeker Hastalığı)

Şeker hastalığı yol açtığı komplikasyonlar nedeni ile günümüzde önemli bir sağlık sorunudur. Diyabetli bir hastanın beklenen yaşam süresi aynı yaş ve cinsteki sağlıklı bir bireye göre 10-15 yıl kısalmıştır. Pankreastan salgılanan insülinin yetersiz kalması sonucu ortaya çıkan bu hastalık, günümüzde erken teşhis edildiğinde önlenebilmekte veya geciktirilebilmektedir.

Tiroid Bezi (Guatr)

Tiroid bezi vücudumuzun metabolizma hızını ayarlayan iç salgı organımızdır. Hem yapısal hem de fonksiyonel problemleri vardır. Halk arasında zehirli guatr, iç veya dış guatr olarak isimlendirilen hastalıklar, tiroid bezinin normalden fazla çalıştığı veya yapısal olarak içerisinde bezelerin geliştiği durumlardır. Son yıllarda biyopsi tekniklerinin kolaylaşması sonucu tiroid kanserleri erken tanınabilmekte ve gereksiz ameliyat riski minimuma indirilebilmektedir.

Obezite (Şişmanlık)

Yağ dokusunun hormonal olarak aktif bir organ olduğunun ve kanser dahil birçok hastalığa yol açtığının anlaşılmasından sonra, obezite önemli bir sağlık problemi haline gelmiştir. Altta yatan olası bir metabolik neden mutlaka araştırılmalıdır. Obezite tedavisi, hipertansiyon veya kalp hastalığı tedavisi gibi hayat boyu süren bir tedavidir. Hedef, kalıcı kilo kaybının sağlanmasıdır.

Osteoporoz (Kemik Erimesi)

Yaşlılık her insan için kaçınılmaz bir dönemdir. Yaşlılıkta kendi isteği ile yemek yiyebilmek, hareket edebilmek en önemli konular haline gelmektedir. Bu dönemde hareket kısıtlılığına yol açan en önemli nedenlerden biri osteoporoza bağlı kırıklardır. Kırık riskini en aza indirmek için, Osteoporoz'un tespit edilmesi ve kişiye uygun tedavinin seçilmesi gerekmektedir.

Hirşutizm (Tüylenme) 

Her genç kızın az ya da çok tüylenme problemi olmuştur. Ancak vücudun 3-4 yerinde birden, uzun, siyah ve sert tüylerin ortaya çıkması özellikle adet düzensizlikleri ile birlikte ise mutlaka hormonal araştırma gerekmektedir.

Nasıl Endokrinolog olunur?

Ülkemizde Endokrinoloji Uzmanlığı 5 yıllık İç Hastalıkları (Dahiliye) İhtisası ve sonrasında yapılan 3 yıllık üst ihtisas eğitiminden sonra, sınavla verilmekte ve Sağlık Bakanlığı tarafından onaylanmaktadır.

Endokrinoloji üniteleri nerelerde bulunur?

Ülkemizde 33 tıp fakültesinde Endokrinoloji ve Metabolizma Üniteleri bulunmaktadır. Sağlık Bakanlığı ve Sosyal Sigorta Kuruluşları'nda erişkinler için toplam 12 Endokrinoloji Kliniği vardır. Bunun dışında birkaç özel hastanede ve 15 Mayıs 2004 tarihinden itibaren de hastanemizde Endokrinoloji ve Metabolizma hastalıklarında hizmet verilmektedir. Türkiye'deki tüm Endokrinoloji uzmanlarının isim ve adreslerine www.temd.org.tr adresinden ulaşabilirsiniz.

Bölüm Doktorları            : 
Uzm. Dr. Nedret TANACI